Nợ công được quản lý dựa trên nguyên tắc nào? Nhà nước thực hiện quản lý rủi ro đối với nợ công như thế nào?
Nguyên tắc quản lý đối với nợ công được quy định như thế nào?
Quản lý nợ công
Theo quy định tại khoản 2 Điều 1 Luật Quản lý nợ công 2017, nợ công gồm nợ Chính phủ, nợ được Chính phủ bảo lãnh, nợ chính quyền địa phương.
Pháp luật quy định nguyên tắc quản lý nợ công tại Điều 5 Luật Quản lý nợ công 2017 như sau:
"Điều 5. Nguyên tắc quản lý nợ công
1. Nhà nước quản lý thống nhất về nợ công, bảo đảm việc thực thi trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến quản lý nợ công.
2. Kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu an toàn nợ công, bảo đảm nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững và ổn định kinh tế vĩ mô.
3. Việc đề xuất, thẩm định, phê duyệt chủ trương vay, đàm phán, ký kết thỏa thuận vay và phát hành công cụ nợ, phân bổ và sử dụng vốn vay phải đúng mục đích, hiệu quả. Vay cho bù đắp bội chi ngân sách nhà nước chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường xuyên.
4. Bên vay, bên vay lại, đối tượng được Chính phủ bảo lãnh chịu trách nhiệm thực hiện đầy đủ, đúng hạn các nghĩa vụ liên quan đối với khoản vay, khoản vay lại, khoản vay được Chính phủ bảo lãnh. Không chuyển khoản nợ vay lại vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài, nợ được Chính phủ bảo lãnh thành vốn cấp phát ngân sách nhà nước.
5. Bảo đảm chính xác, tính đúng, tính đủ nợ công; công khai, minh bạch trong quản lý nợ công và gắn với trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quản lý nợ công.
Theo đó, những cá nhân, tổ chức có liên quan đến quản lý nợ công cần nhận biết rõ chức năng, nhiệm vụ của mình để có thể thực hiện một cách thống nhất.
Rủi ro nợ công được quản lý như thế nào?
Việc quản lý rủi ro đối với nợ công, nói cách khác là việc nhận diện các loại rủi ro đối với danh mục nợ công, xác định mức độ ảnh hưởng để có biện pháp phòng ngừa, xử lý thích hợp, bảo đảm khả năng trả nợ công.
Rủi ro về nợ công được quy định tại khoản 2 Điều 55 Luật Quản lý nợ công 2017, bao gồm:
- Rủi ro về lãi suất, tỷ giá ngoại tệ;
- Rủi ro do biến động của thị trường tài chính ảnh hưởng đến việc huy động vốn;
- Rủi ro thanh khoản do thiếu các tài sản tài chính có tính thanh khoản để thực hiện đầy đủ, kịp thời các nghĩa vụ nợ đến hạn theo cam kết, bao gồm khả năng trả nợ của ngân sách trung ương và ngân sách địa phương;
- Rủi ro tín dụng do đối tượng được vay lại, đối tượng được bảo lãnh không trả được nợ đầy đủ, đúng hạn;
- Các rủi ro khác có thể ảnh hưởng đến an toàn nợ công.
Pháp luật quy định thế nào về các biện pháp phòng ngừa, xử lý rủi ro đối với nợ công?
Điều 26 Nghị định 94/2018/NĐ-CP quy định các biện pháp phòng ngừa, xử lý rủi ro đối với nợ công như sau:
"1. Đối với phòng ngừa và xử lý rủi ro về lãi suất và tỷ giá ngoại, sử dụng các công cụ phái sinh về lãi suất và đồng tiền.
2. Đối với việc phòng ngừa và xử lý rủi ro thanh khoản gồm: bố trí nguồn trả nợ đầy đủ, đúng hạn theo quy định tại Điều 54 Luật Quản lý nợ công; phát hành công cụ nợ để đảm bảo thanh khoản; cơ cấu lại kỳ hạn của các khoản nợ, mua lại nợ, hoán đổi khoản nợ hoặc đàm phán gia hạn nợ.
3. Đối với phòng ngừa và xử lý rủi ro do biến động thị trường tài chính gồm: phát triển thị trường vốn trong nước; nâng cao hệ số tín nhiệm quốc gia để tiếp cận thị trường vốn quốc tế.
4. Căn cứ vào đánh giá rủi ro và mức độ ảnh hưởng của rủi ro đối với từng khoản nợ hoặc với danh mục nợ, Bộ Tài chính xây dựng đề án cơ cấu lại nợ, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định và tổ chức thực hiện; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định phương án cơ cấu lại nợ của chính quyền địa phương và tổ chức thực hiện."
Cụ thể như sau:
(1) Các biện pháp phòng ngừa rủi ro đối với nợ công được quy định tại khoản 3 ĐIều 55 Luật Quản lý nợ công 2017, bao gồm:
- Cho vay lại theo phương thức cơ quan cho vay lại chịu toàn bộ rủi ro tín dụng;
- Thực hiện bảo đảm tiền vay, quản lý tài sản thế chấp đối với các khoản vay về cho vay lại và bảo lãnh Chính phủ;
- Yêu cầu đối tượng được bảo lãnh, đối tượng được vay lại vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài mua bảo hiểm rủi ro về tín dụng;
- Thực hiện các nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro chủ động bao gồm mua lại nợ, hoán đổi nợ, sử dụng công cụ phái sinh và các nghiệp vụ khác.
(2) Các biện pháp xử lý rủi ro đối với nợ công được quy định tại khoản 4 Điều 55 Luật Quản lý nợ công 2017, bao gồm:
- Cơ cấu lại nợ theo Đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt;
- Xử lý tài sản thế chấp và các tài sản khác dùng để bảo đảm tiền vay để thu hồi nợ;
- Sử dụng Quỹ tích lũy trả nợ theo quy định tại khoản 4 Điều 56 của Luật này và các đối tượng được bảo lãnh nhận nợ bắt buộc.
Ngoài ra, căn cứ vào rủi ro cụ thể, mức độ ảnh hưởng của rủi ro đối với từng khoản nợ, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định Đề án cơ cấu lại nợ bao gồm các phương án phòng ngừa và xử lý rủi ro tại khoản 5 Điều 55 Luật Quản lý nợ công 2017 như sau:
- Cơ cấu lại nợ trong nước, nước ngoài của Chính phủ;
- Chuyển nhượng, chuyển đổi sở hữu đối với các doanh nghiệp có nghĩa vụ nợ đối với Chính phủ;
- Khoanh nợ, xóa nợ khi đối tượng được vay lại, đối tượng được bảo lãnh bị thiệt hại do nguyên nhân bất khả kháng làm mất một phần hoặc toàn bộ vốn, tài sản.
- Đối với cơ cấu lại nợ thông qua các biện pháp mua lại nợ, hoán đổi nợ, gia hạn nợ, Bộ Tài chính thực hiện theo thẩm quyền và báo cáo Thủ tướng Chính phủ việc thực hiện.
- Đối tượng được vay lại, đối tượng được bảo lãnh có nghĩa vụ trích lập dự phòng để xử lý rủi ro theo quy định của pháp luật; xây dựng phương án, lựa chọn công cụ xử lý rủi ro phù hợp để phòng ngừa và xử lý rủi ro; chịu sự thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan có thẩm quyền.
Như vậy, nợ công là khoản vay nhằm bù đắp cho các thiếu hụt về ngân sách, nên sẽ có khá nhiều rủi ro trong quá trình hoạt động. Do đó, cần có những quy định cụ thể về quản lý cũng như đề ra các biện phap phòng ngừa, xử lý rủi ro kịp thời.
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/2/25/HN/no-cong.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn//phap-luat/2022-2/TV/230508/no-cong.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/3/03/HN/no-cong-1.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/TK/tra-no-cong-05-nam.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/3/01/HN/bao-cao-thong-tin-no-cong.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/202201/Mai%20Ng%E1%BB%8Dc/TI%C3%8AM%20V%E1%BA%AEC%20XIN%20COVID-19%20CHO%20TR%E1%BA%BA%20T%E1%BB%AA%205%20%C4%90%E1%BA%BEN%20D%C6%AF%E1%BB%9AI%2012%20TU%E1%BB%94I%20(49).png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/202201/Mai%20Ng%E1%BB%8Dc/TI%C3%8AM%20V%E1%BA%AEC%20XIN%20COVID-19%20CHO%20TR%E1%BA%BA%20T%E1%BB%AA%205%20%C4%90%E1%BA%BEN%20D%C6%AF%E1%BB%9AI%2012%20TU%E1%BB%94I%20(51).png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022/Tr%C3%BAc%20Linh/no-cong.png)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/TK/an-toan-no-cong.jpg)
![Pháp luật](https://cdn.thuvienphapluat.vn/phap-luat/2022-2/TK/tra-no-cong.jpg)
Quý khách cần hỏi thêm thông tin về có thể đặt câu hỏi tại đây.
![](https://cdn.thuvienphapluat.vn/images/new.gif)
- 05 Nguyên tắc công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước cần phải tuân thủ là gì? Phương tiện công bố thông tin là gì?
- Công ty luật sửa chữa sai lệch nội dung giấy tờ trong hồ sơ đăng ký gia nhập Đoàn luật sư sẽ bị phạt bao nhiêu?
- Dự án đầu tư có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất rừng sản xuất từ 1.000ha trở lên sẽ được cơ quan nào chấp thuận đầu tư?
- Cấp gia hạn chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu có phải đóng phí không? Nếu có thì bao nhiêu?
- Kế hoạch phát triển chợ do cơ quan nào có thẩm quyền ban hành? Nội dung chủ yếu của kế hoạch phát triển chợ?